Od 15 października do 29 listopada 2026 roku Galeria Sztuki Teatru Ziemi Rybnickiej pokazuje wystawę „Kantor w fotografii Pollescha” – zdjęcia Tadeusza Kantora z prób i spektakli teatru Cricot 2, wykonane przez krakowskiego fotografa Konrada Karola Pollescha w latach 1987–1990. Wernisaż odbędzie się w czwartek 15 października o 17:30, wstęp jest wolny.
Wystawa jest częścią 57. Rybnickich Dni Literatury. To rzadka okazja, żeby zobaczyć Kantora nie przez pryzmat słynnych kadrów z „Umarłej klasy”, ale oczami fotografa, który był przy nim w ostatnich latach życia – podczas prób, przedstawień i rozmów w krakowskiej kawiarni.
Najważniejsze dane
- Tytuł: „Kantor w fotografii Pollescha”
- Autor: Konrad Karol Pollesch (ZPAF)
- Miejsce: Galeria Sztuki Teatru Ziemi Rybnickiej, pl. Teatralny im. Kazimierza Kutza 1, Rybnik
- Wernisaż: czwartek, 15 października 2026, godz. 17:30
- Wystawa czynna: do 29 listopada 2026
- Wstęp: wolny
- W ramach: 57. Rybnickich Dni Literatury
Co zobaczymy
Pollesch fotografował Kantora i jego teatr Cricot 2 w latach 1987–1990. Kantor zaprosił go do dokumentowania prób spektaklu „Nigdy tu już nie powrócę”, a później także przedstawień. Na wystawie są zdjęcia z pracy nad spektaklami i bardziej osobiste portrety reżysera.
Sam autor wspomina, że Kantor – słynący z wybuchowego temperamentu – darzył go sympatią i nigdy nie zrobił mu awantury. Pollesch był też jedynym fotografem, który dostał wystawę w krakowskiej „świątyni” Kantora przy ul. Kanoniczej, a Kantor napisał do niej skierowany do fotografa „manifest”. Spotykali się także w kawiarni Noworolskiego w Sukiennicach.
Kim jest Konrad Karol Pollesch
To jeden z najbardziej znanych polskich piktorialistów. Specjalizuje się w dawnych technikach szlachetnych – gumie dwuchromianowej i brązie van Dyke’a – czyli w obrazach, które powstają ręcznie, z naniesionej na papier emulsji, a nie z drukarki. Jest członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików i Europejskiego Stowarzyszenia Piktorialistów.
- Studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim.
- Przez ponad 30 lat uczył fotografii, m.in. na UJ i Politechnice Krakowskiej.
- Ma na koncie ponad 60 wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą – m.in. w USA, Kanadzie, Francji, Austrii, Belgii, Szwajcarii i Izraelu.
- Jego prace są w zbiorach MoMA i International Center of Photography w Nowym Jorku oraz muzeów narodowych w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu.
- W 2022 roku otrzymał Nagrodę Miasta Krakowa za całokształt twórczości.
Co to zmienia w praktyce – dlaczego warto pojechać
Fotografia teatralna to osobna, trudna dziedzina: mało światła, ruch, brak możliwości powtórzenia sceny i reżyser, który decyduje o wszystkim. Zdjęcia z prób Kantora są tym ciekawsze, że jego teatr był w dużej mierze obrazem – z aktorami-manekinami, przedmiotami i samym Kantorem stojącym na scenie i dyrygującym przedstawieniem. Fotograf musiał to wszystko zmieścić w kadrze, nie przeszkadzając.
Dla fotografów to dobra lekcja kadrowania w ciemnym, nieprzewidywalnym otoczeniu i budowania zaufania z bohaterem – bez niego nie byłoby portretów z bliska. Dla wszystkich innych – okazja, żeby zobaczyć ostatnie lata jednego z najważniejszych artystów XX wieku w Polsce. Kantor zmarł 8 grudnia 1990 roku w Krakowie, więc zdjęcia Pollescha obejmują jego ostatnie spektakle.
Przy okazji w Rybniku
W ramach tych samych Rybnickich Dni Literatury w Galerii Sztuki Rzecznej trwa wystawa „Apolonia Dwurnik, Edward Dwurnik. Autoportret, portret” – czynna do 31 stycznia 2027 roku. Jeśli planujesz przyjazd na wernisaż Pollescha, możesz połączyć obie wystawy jednego dnia.
Dla kogo
Dla miłośników teatru i fotografii reportażowej, dla osób zainteresowanych dawnymi technikami fotograficznymi i piktorializmem, a także dla mieszkańców Śląska, którzy szukają ciekawej, bezpłatnej wystawy na jesień. Wernisaż to najlepszy moment, żeby porozmawiać z autorem.
FAQ
Czy wystawa jest płatna?
Nie, wstęp jest wolny – także na wernisaż.
Jak długo można ją oglądać?
Od 15 października do 29 listopada 2026 roku w Galerii Sztuki Teatru Ziemi Rybnickiej.
Z jakich lat są zdjęcia?
Z lat 1987–1990, z prób i przedstawień teatru Cricot 2 oraz z prywatnych spotkań z Tadeuszem Kantorem.
Źródło
- Teatr Ziemi Rybnickiej – zaproszenie na wernisaż
- Radio 90 – program 57. Rybnickich Dni Literatury
- foto-info.pl
Zdjęcie główne: Teatr Ziemi Rybnickiej, Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
