Siatka, szyba i tłum przy wybiegu to trzy największe przeszkody w fotografowaniu zwierząt w zoo. Da się je pokonać prostymi sposobami: obiektyw przyłożony do siatki przy otwartej przysłonie sprawia, że oczka znikają, a gumowa osłona lub ciemna kurtka przy szybie usuwa odbicia. Jesień jest do tego dobrym czasem – mniej ludzi, miękkie światło i zwierzęta, które w chłodne dni są bardziej aktywne niż w upały.
Zdjęcia z zoo mają złą opinię: siatka na pierwszym planie, refleksy na szybie, betonowe tło i zwierzę, które śpi tyłem do zwiedzających. Tymczasem przy odrobinie cierpliwości ogród zoologiczny to najlepsze miejsce, żeby poćwiczyć fotografię przyrodniczą – ostrość na oko, pracę z teleobiektywem i czekanie na moment. Poniżej zbieramy sposoby, które działają zarówno z aparatem, jak i z telefonem.
Najważniejsze dane
- Obiektyw: teleobiektyw 70–300 mm lub dłuższy (na APS-C wystarczy 55–250 mm); jasna stałka 85–135 mm sprawdzi się przy szybach i w pawilonach
- Przysłona przy siatce: możliwie najmniejsza liczba f (f/2,8–f/5,6) – im płytsza głębia ostrości, tym mniej widać oczka
- Czas naświetlania: co najmniej 1/500 s dla ruchliwych zwierząt, 1/250 s dla spokojnych; w pawilonach do 1/125 s ze stabilizacją
- ISO: auto ISO z górnym limitem 3200–6400 w pomieszczeniach
- Autofokus: tryb ciągły (AF-C), wykrywanie oka zwierzęcia, pojedynczy punkt AF przy siatce
- Lampa błyskowa: wyłączona – przy szybie daje odblask, a dla wielu zwierząt to stres; w części pawilonów jest zakazana
- Akcesoria: gumowa osłona przeciwsłoneczna, ściereczka z mikrofibry, ciemna kurtka lub czapka
Jak sprawić, żeby siatka zniknęła
Siatka znika z kadru, gdy jest bardzo blisko obiektywu i bardzo nieostra. Dlatego:
- Podejdź jak najbliżej. Przyłóż przednią soczewkę (najlepiej z osłoną) prawie do siatki, w miejscu, gdzie oczko jest największe. Nie wkładaj obiektywu przez siatkę i nie przekraczaj barierek – są tam po to, żeby chronić i ludzi, i zwierzęta.
- Otwórz przysłonę. Przy f/2,8–f/5,6 i ogniskowej 200 mm siatka rozmyje się do niewidocznej mgiełki. Przy f/11 wróci jako szara krata.
- Odsuń się od zwierzęcia. Im większa odległość między siatką a zwierzęciem, tym lepiej. Zwierzę tuż za siatką zawsze będzie miało ją „na twarzy”.
- Ustaw ostrość ręcznie albo jednym punktem AF. Autofokus lubi łapać siatkę zamiast oka. Pojedynczy punkt na oku zwierzęcia albo przełączenie na ręczne ustawianie ostrości rozwiązuje problem.
- Uważaj na słońce. Siatka oświetlona ostrym słońcem świeci i robi jasną mgłę na całym kadrze. Lepiej, gdy jest w cieniu – czasem wystarczy przejść kilka metrów wzdłuż wybiegu.
Zdjęcia przez szybę bez odbić
Szyby w pawilonach, akwariach i wybiegach małp to drugie najczęstsze źródło problemów. Odbicia pochodzą od tego, co jest za nami: lamp, okien, jasnych ubrań innych zwiedzających.
- Przyłóż obiektyw do szyby. Najlepiej z gumową osłoną, która zasłania światło z boków. Jeśli osłona jest plastikowa, osłoń ją dłonią albo czapką.
- Fotografuj prostopadle. Ukośny kąt do szyby to zmiękczony obraz i przebarwienia, zwłaszcza przy grubym, wielowarstwowym szkle.
- Ubierz się na ciemno. Biała kurtka odbija się w szybie dużo mocniej niż czarna.
- Przetrzyj szybę. Ślady palców na szybie od strony zwiedzających widać na zdjęciu jako rozmyte plamy – ściereczka z mikrofibry załatwia sprawę.
- Popraw balans bieli. Grube szyby i światło w pawilonach dają zielonkawy lub żółty odcień. Zapis w RAW pozwala to łatwo poprawić.
Kadr, tło i moment
Dobre zdjęcie ze zoo to takie, na którym nie widać, że jest ze zoo. Szukaj tła z zieleni, skał albo cienia, a unikaj betonu, ogrodzeń i tabliczek. Długa ogniskowa i otwarta przysłona rozmywają tło, a lekka zmiana pozycji o metr w bok potrafi zamienić mur w zielone plamy. Kadruj ciasno – portret głowy albo sylwetka na tle liści wygląda lepiej niż całe zwierzę z fragmentem wybiegu.
Ostrość zawsze na oku. Jeśli zwierzę jest daleko i oczu nie widać, zaczekaj, aż odwróci głowę. Najlepsze momenty to zwykle karmienie (godziny są na stronach ogrodów i tablicach przy wybiegach), zabawa młodych i ziewanie drapieżników. Jesienią zwierzęta częściej leżą w słońcu rano i po południu – wtedy też jest najładniejsze światło.
Telefonem też się da
Telefon ma przewagę przy siatce: jego obiektyw jest tak mały, że mieści się w jednym oczku. Przyłóż telefon do siatki obiektywem w środku oczka, wybierz teleobiektyw 3× lub 5× i stuknij w zwierzę, żeby ustawić ostrość. Przy szybie przyłóż telefon płasko do szkła – odbicia znikną. Nie używaj zoomu cyfrowego powyżej optycznego, bo szczegóły się rozmyją, i wyłącz lampę. W pawilonach tryb nocny pomoże, ale tylko gdy zwierzę się nie rusza; o trybie nocnym pisaliśmy więcej w poradniku o zdjęciach telefonem po zmroku.
Zasady, o których trzeba pamiętać
- Nie pukaj w szyby, nie wołaj i nie wabij zwierząt jedzeniem – to stres dla nich i zakaz w każdym regulaminie.
- Sprawdź regulamin ogrodu: część zoo zabrania statywów i lamp, a do zdjęć komercyjnych trzeba mieć zgodę.
- Nie zasłaniaj wybiegu na długo innym zwiedzającym, zwłaszcza dzieciom – zrób kilka zdjęć i odsuń się.
Dla kogo
Dla osób, które chcą poćwiczyć fotografię zwierząt przed wyjazdem w teren, dla rodzin z aparatem lub telefonem i dla każdego, kto ma teleobiektyw i nie ma pomysłu na jesienny weekend. Umiejętności z zoo – ostrość na oko, praca z długą ogniskową, czekanie na moment – przydadzą się potem przy ptakach i dzikich zwierzętach, np. przy karmniku czy w parku z wiewiórkami.
FAQ
Jaki obiektyw na zdjęcia w zoo?
Najbardziej uniwersalny jest zoom 70–300 mm (lub 55–250 mm na APS-C). W pawilonach przyda się jaśniejszy obiektyw, np. 85 mm f/1,8.
Jak usunąć siatkę ze zdjęcia?
Przyłóż obiektyw prawie do siatki, otwórz przysłonę (f/2,8–f/5,6), użyj długiej ogniskowej i ustaw ostrość na oku zwierzęcia jednym punktem AF.
Czy można używać lampy błyskowej w zoo?
Lepiej nie. Przy szybie daje odblask, płoszy zwierzęta, a w wielu pawilonach jest zabroniona.
Kiedy najlepiej iść do zoo na zdjęcia?
Rano, zaraz po otwarciu, w dzień powszedni. Jest mniej ludzi, a zwierzęta są bardziej aktywne.
Źródło
Opracowanie redakcji na podstawie własnych doświadczeń i ogólnie przyjętych zasad fotografii przyrodniczej. Godziny otwarcia, karmienia i regulaminy fotografowania sprawdzaj na stronie wybranego ogrodu zoologicznego.
Zdjęcie główne: orangutan sfotografowany przez szybę w zoo w San Diego – Felipe Valduga, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.
