Leonidy 2026 – jak sfotografować meteory w nocy z 17 na 18 listopada. Godziny, Księżyc i ustawienia aparatu oraz telefonu

Maksimum Leonidów w 2026 roku wypada w nocy z 17 na 18 listopada – według kalendarza Międzynarodowej Organizacji Meteorowej (IMO) około 00:45 czasu polskiego 18 listopada. Rój daje ok. 15 meteorów na godzinę w idealnych warunkach, a Księżyc w pierwszej kwadrze zajdzie przed północą. To jedne z najszybszych meteorów na niebie, więc do zdjęć potrzebny jest statyw, szeroki obiektyw i cierpliwość.

Najważniejsze dane

  • Aktywność roju: 6–30 listopada 2026
  • Maksimum: 17 listopada, 23:45 UT, czyli 18 listopada ok. 00:45 czasu polskiego (IMO); alternatywna prognoza (Masłow) wskazuje 17 listopada ok. 17:00 czasu polskiego – dlatego warto patrzeć w niebo całą noc z 17 na 18 listopada
  • Liczba meteorów: ZHR ok. 15 na godzinę – to wartość teoretyczna przy idealnie ciemnym niebie i radiancie w zenicie; w praktyce zobaczysz mniej
  • Radiant: „sierp” w gwiazdozbiorze Lwa, który wschodzi późnym wieczorem i wznosi się coraz wyżej aż do świtu
  • Prędkość: ok. 71 km/s – Leonidy są bardzo szybkie i często zostawiają krótko świecące smugi
  • Księżyc: pierwsza kwadra 17 listopada; w Warszawie zachodzi ok. 22:58, więc druga połowa nocy jest ciemna
  • Ciało macierzyste: kometa 55P/Tempel-Tuttle (następne przejście przez peryhelium w maju 2031 roku)
  • Dodatkowe szanse: modele Vaubaillona i Sato wskazują słabe spotkania ze starymi smugami pyłu m.in. 18 listopada ok. 22:55 i 19 listopada ok. 04:30–04:50 czasu polskiego – bez gwarancji wzrostu aktywności

Jasny meteor z roju Leonidów na czarnym niebie, z wyraźnymi zmianami koloru smugi
Jasny meteor Leonidów sfotografowany w Japonii – przy dużej prędkości smuga często zmienia kolor. Zdjęcie ilustracyjne: Alpsdake, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Kiedy i gdzie wyjść

Najlepsze okno to czas od zachodu Księżyca (przed 23:00) do początku świtu, czyli w Polsce mniej więcej do 5:30. Im później, tym wyżej stoi radiant w Lwie i tym więcej meteorów wchodzi w atmosferę nad naszą częścią globu. Jeśli możesz wyjść tylko na chwilę, wybierz godziny między 1:00 a 5:00 w nocy z 17 na 18 listopada. Pogoda bywa w listopadzie kapryśna, więc warto mieć plan B: rój jest aktywny do końca miesiąca, a noce 16/17 i 18/19 listopada też dają szanse – po prostu mniejsze.

Wyjedź poza miasto, najlepiej w miejsce z otwartym horyzontem na wschód i południe. Ciemne niebo to w Polsce m.in. Bieszczady, Izerski Park Ciemnego Nieba czy rejony Podlasia, ale wystarczy też pole kilkanaście kilometrów od większego miasta. Daj oczom 20–30 minut na adaptację do ciemności i używaj czerwonej latarki.

Ustawienia aparatu

  • Statyw i wężyk albo interwałometr – bez tego nie ma sensu zaczynać.
  • Obiektyw: szeroki kąt 14–24 mm (pełna klatka) lub 10–16 mm (APS-C), jak najjaśniejszy – f/2,8 lub jaśniejszy. Szeroki kadr łapie większy kawałek nieba, więc i więcej meteorów.
  • Przysłona: pełne otwarcie albo przymknięcie o 1/3–2/3 stopnia, jeśli rogi kadru są bardzo słabe.
  • Czas naświetlania: 10–20 s. Przy 20 mm na pełnej klatce ok. 15 s daje gwiazdy bez widocznych smug. Dłużej nie warto – niebo robi się jaśniejsze, a meteor i tak trwa ułamek sekundy.
  • ISO: 1600–6400, zależnie od matrycy i ciemności nieba. Lepiej lekko jaśniejsza klatka niż utopiony w szumie meteor.
  • Ostrość: ręcznie, na jasną gwiazdę lub planetę z powiększeniem podglądu na ekranie. Wyłącz autofokus i zaklej pierścień taśmą.
  • Balans bieli: ręcznie, ok. 3800–4200 K; pliki RAW.
  • Stabilizację wyłącz na statywie, a redukcję szumów przy długich czasach (long exposure NR) też – podwaja ona czas każdej klatki i możesz przegapić meteor.
  • Seria: fotografuj ciągle, klatka za klatką, przez godzinę lub dwie. Meteory to loteria – im więcej klatek, tym większa szansa.

Smuga meteoru Leonidów na rozgwieżdżonym niebie z Drogą Mleczną i gwiazdozbiorem Oriona
Leonid przecinający niebo obok Oriona. Kadruj 40–60° od radiantu – smugi są tam dłuższe i ładniej wyglądają. Zdjęcie ilustracyjne: David Wipf, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.

Kadr i kompozycja

Nie celuj obiektywem prosto w radiant w Lwie. Meteory przy radiancie są krótkie, bo lecą prawie w naszą stronę. Ładniejsze, długie smugi pojawiają się 40–60° od radiantu, więc ustaw aparat np. w stronę Oriona i Bliźniąt albo wysoko nad wschodnim horyzontem. Dodaj pierwszy plan – drzewo, kapliczkę, sylwetkę gór – wtedy nawet jedno zdjęcie z jednym meteorem ma sens jako krajobraz. Pamiętaj o rosie i szronie: listopadowa noc szybko zaparowuje soczewkę, dlatego przyda się grzałka na obiektyw albo choćby ogrzewacz chemiczny przypięty gumką. Zimno drenuje akumulatory, więc zapasowe trzymaj w wewnętrznej kieszeni kurtki.

Zdjęcia telefonem

Telefon ma małą matrycę, więc złapanie meteoru jest trudniejsze, ale nie niemożliwe. Postaw go na statywie albo oprzyj stabilnie, włącz tryb nocny lub astrofotograficzny (np. w Pixelach i części Samsungów) albo tryb Pro/Expert RAW z czasem 10–30 s i ISO 800–3200. Ostrość ustaw ręcznie na nieskończoność. Najlepiej sprawdza się nagrywanie timelapse’u nocnego – jeśli trafi się jasny bolid, zobaczysz go w jednej z klatek.

Obróbka: jedno zdjęcie z wielu meteorów

Popularny efekt „deszczu meteorów” to kompozyt. Wybierz klatki ze smugami, nałóż je na jedno zdjęcie tła i ustaw tryb mieszania warstw na „Rozjaśnij”, a następnie maskami zostaw tylko meteory. Jeśli seria trwała długo, niebo się obraca – trzeba wtedy wyrównać gwiazdy (np. w Sequatorze lub ręcznie w Photoshopie), żeby wszystkie smugi wskazywały na radiant. Warto uczciwie podpisać takie zdjęcie jako kompozyt.

Kompozyt z wielu klatek pokazujący kilka meteorów Leonidów nad polem i budynkiem
Kompozyt wielu klatek z nocy Leonidów – kilka meteorów na jednym zdjęciu nad wiejskim krajobrazem. Zdjęcie ilustracyjne: Jim Vajda, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.

Dla kogo

Dla każdego, kto ma aparat ze statywem i szeroki obiektyw – Leonidy są dobrą okazją, żeby poćwiczyć nocne krajobrazy przed zimowymi Geminidami (maksimum w połowie grudnia). Pełny przegląd tego, co dzieje się w tym miesiącu na niebie, znajdziesz w tekście Niebo w listopadzie 2026 – koniunkcja Marsa z Jowiszem, Leonidy i Uran w opozycji. Jak to sfotografować.

FAQ

Której nocy najlepiej fotografować Leonidy w 2026 roku?
W nocy z 17 na 18 listopada, po zachodzie Księżyca (ok. 23:00) aż do świtu.

Ile meteorów zobaczę?
Teoretycznie do ok. 15 na godzinę, w praktyce spod miasta kilka na godzinę. Burzy meteorów, jak 60 lat temu w 1966 roku, w tym roku się nie spodziewamy.

Jaki czas naświetlania ustawić?
10–20 s przy szerokim obiektywie, ISO 1600–6400, przysłona otwarta, ostrość ręcznie na gwiazdę.

Czy pełny Księżyc będzie przeszkadzał?
Nie – 17 listopada Księżyc jest w pierwszej kwadrze i zachodzi przed północą.

Źródło

IMO – Meteor Shower Calendar 2026 (PDF), Royal Observatory Greenwich – Leonid meteor shower 2026, OndaTravel – Leonidy 2026.

Zdjęcie główne: meteor Leonidów nad jesiennymi drzewami. Zdjęcie ilustracyjne: Rocky Raybell, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.

Najnowsze artykuły

Podobne artykuły