Antoine d’Agata „Theorema” w Sosnowcu – fotograf Magnum o przemocy współczesnego świata w Pałacu Schoena do 24 stycznia

Antoine d’Agata, francuski fotograf i członek agencji Magnum Photos, pokazuje w Sosnowcu wystawę „Theorema”. Wernisaż odbędzie się w piątek 20 listopada 2026 r. o 18:00 w Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu, a ekspozycję będzie można oglądać do 24 stycznia 2027 r. To jeden z głównych punktów XXXV Festiwalu Ars Cameralis i wystawa wyłącznie dla dorosłych.

D’Agata od trzech dekad fotografuje to, od czego większość fotografów odwraca obiektyw: przemoc, uzależnienia, prostytucję, wykluczenie, wojnę i migrację. „Theorema” nie jest klasycznym pokazem odbitek na ścianach. Organizatorzy opisują ją jako wielowymiarowy projekt, w którym zdjęcia, archiwalia, projekcje i instalacje filmowe układają się w labirynt sal – od zapisów z Oświęcimia po obrazy z Gazy.

Najważniejsze dane

  • Wystawa: Antoine d’Agata, „Theorema”
  • Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu
  • Wernisaż: 20 listopada 2026 r., godz. 18:00, tłumaczony na polski język migowy
  • Czas trwania: do 24 stycznia 2027 r.
  • Wstęp: na wernisaż wolny, później zgodnie z cennikiem muzeum
  • Wiek: 18+ – organizator uprzedza, że część zdjęć może wywołać dyskomfort
  • Kuratorzy: Tania Bohórquez i Marek Zieliński
  • Organizator: Ars Cameralis (XXXV Festiwal Ars Cameralis), współorganizator: Muzeum w Sosnowcu
Czarno-białe zdjęcie Antoine’a d’Agaty z Meksyku z 1991 roku – kobieta na krześle w barze
Antoine d’Agata, Meksyk, 1991 – jedno ze zdjęć zapowiadających wystawę „Theorema”. © Antoine d’Agata, courtesy of Magnum Photos. Zdjęcie: materiały prasowe Ars Cameralis.

Kim jest Antoine d’Agata

D’Agata studiował w International Center of Photography w Nowym Jorku, gdzie uczyli go m.in. Nan Goldin i Larry Clark – i to widać. Jego zdjęcia są ziarniste, ciemne, często poruszone, robione z bardzo bliska. Fotograf sam dzieli swoją tematykę na dwie części: „przemoc w świetle dnia”, czyli ekonomiczną i polityczną (ubóstwo, uchodźstwo, konflikty zbrojne), oraz „przemoc pod osłoną nocy” – marginalizację, nałogi, przestępczość.

Wydał kilkadziesiąt książek, m.in. „Vortex” i „Insomnia” (2003), „Stigma” (2004), „Anticorps” (2013, nagroda na festiwalu w Arles), „Mala Noche” (2018), „VIRUS” (2020) i „Antoine d’Agata — Francis Bacon” (2020). Kręci też filmy – od krótkometrażowego „El Cielo del muerto” (2004) po czterogodzinny dokument „White Noise” (2019). W latach 2024–2025 w paryskim Centre Pompidou powstała jego instalacja i performance „MÉTHODE”.

Co zobaczymy w Sosnowcu

„Theorema” ma być antyspektaklem. Organizatorzy piszą o „przeładowaniu obrazami zderzonym z minimalizmem” i o stanie „sensorycznego zmęczenia”, w jaki wystawa ma wprowadzić widza. Zamiast pojedynczych, efektownych kadrów – sekwencje, projekcje i instalacje, w których fotografia jest śladem traumy, a nie ładnym obrazkiem. Prace pokazane są jako proces badawczy, który się nie skończył.

To wystawa trudna i trzeba to wiedzieć przed wejściem. Granica wieku 18+ nie jest tu formalnością – d’Agata fotografuje nagość, przemoc i ludzi w skrajnych sytuacjach.

Hol Pałacu Schoena w Sosnowcu z kolumnami i schodami
Hol Pałacu Schoena – siedziby Muzeum w Sosnowcu, w którym pokazywana jest wystawa. Zdjęcie: Lestat (Jan Mehlich), CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Co to daje fotografującym

Z punktu widzenia fotografa to rzadka okazja, żeby zobaczyć w Polsce pracę autora Magnum w formie, jakiej nie da się odtworzyć na ekranie telefonu. Warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy:

  • Bliskość. D’Agata nie fotografuje z dystansu teleobiektywem – jest w środku sytuacji. To pytanie o etykę i zaangażowanie fotografa, a nie o sprzęt.
  • Niedoskonałość jako język. Ziarno, poruszenie i przepalenia są u niego środkiem wyrazu, nie błędem. Dobre ćwiczenie dla każdego, kto poprawia każde zdjęcie do technicznej perfekcji.
  • Sekwencja zamiast pojedynczego kadru. Wystawa pokazuje, jak zdjęcia, film i przestrzeń działają razem – przydatne przy planowaniu własnego fotoreportażu albo zina.

Dla kogo

Dla osób zainteresowanych fotografią dokumentalną i reportażem, studentów fotografii oraz wszystkich, którzy chcą zobaczyć, dokąd można zaprowadzić fotografię poza estetykę. Nie jest to wystawa na rodzinne wyjście – ani dla osób, które szukają w fotografii odpoczynku.

Jeśli szukasz innych wystaw w tym miesiącu, zajrzyj do przeglądu: „Włodzimierz Puchalski – znany i NIEZNANY” w Łodzi, „Radecznica 1948–1960” w Zamościu i „Tylko Jedno Zdjęcie” w Jarosławiu – wystawy fotografii od 18 do 21 listopada.

FAQ

Czy wstęp na wernisaż jest płatny?
Nie. Wstęp na wernisaż 20 listopada jest wolny, później obowiązują bilety według cennika Muzeum w Sosnowcu.

Do kiedy trwa wystawa?
Do 24 stycznia 2027 r.

Czy można przyjść z dziećmi?
Nie – organizator oznaczył wystawę jako przeznaczoną dla osób od 18 lat.

Źródło

Ars Cameralis – Antoine d’Agata. Theorema
Magnum Photos – Antoine d’Agata

Zdjęcie główne: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, Krzysztof Popławski, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.

Najnowsze artykuły

Podobne artykuły