„Włodzimierz Puchalski – znany i NIEZNANY” w Łodzi, „Radecznica 1948–1960” w Zamościu i „Tylko Jedno Zdjęcie” w Jarosławiu – wystawy fotografii od 18 do 21 listopada

Trzy otwarcia w trzy dni: 18 listopada 2026 r. Wytwórnia Filmów Oświatowych w Łodzi pokazuje zdjęcia Włodzimierza Puchalskiego i odnaleziony film „Bezkrwawe łowy” z 1936 roku, 19 listopada w Zamościu rusza wystawa „Radecznica 1948–1960” z negatywów kupionych na targu staroci, a 21 listopada w Jarosławiu poznamy laureatów konkursu „Tylko Jedno Zdjęcie 2026”. Wstęp na łódzkie wydarzenia jest bezpłatny.

W tym tygodniu przeważa fotografia z archiwów – i to w najlepszym wydaniu. Jeden z pionierów polskiej fotografii przyrodniczej, wiejski samouk z Roztocza, którego zdjęcia przeleżały pół wieku w kartonie, oraz współczesny konkurs, w którym liczy się jedno ujęcie. Poniżej daty, adresy i to, co warto wiedzieć przed wyjściem.

Łódź: „Włodzimierz Puchalski – znany i NIEZNANY” (od 18 listopada)

Włodzimierz Puchalski (1909–1979) to jedna z najważniejszych postaci w historii polskiej fotografii i filmu przyrodniczego. Fotografował i filmował dzikie zwierzęta, zanim powstały teleobiektywy i autofokus, a jego podejście do podglądania przyrody – cierpliwość, ukrycie, szacunek do zwierzęcia – do dziś jest punktem odniesienia dla fotografów natury. Zmarł w 1979 roku podczas zdjęć na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce.

Wystawa w siedzibie Wytwórni Filmów Oświatowych składa się z prac użyczonych przez Muzeum Niepołomickie, które ma obszerny zbiór fotografii Puchalskiego. Podczas wernisażu zaplanowano pokaz jego pierwszego filmu „Bezkrwawe łowy” z 1936 roku. Do niedawna uważano go za zaginiony – pracownicy WFO odnaleźli go i poddali rekonstrukcji.

  • Wernisaż: 18 listopada 2026 r., godz. 17:00
  • Miejsce: Wytwórnia Filmów Oświatowych, ul. Kilińskiego 210, Łódź
  • Wystawa czynna: 18–30 listopada 2026 r.
  • Pokaz filmów: 19 listopada, godz. 14:00, Narodowe Centrum Kultury Filmowej w EC1, sala „Odeon” – „Na śnieżnym szlaku Karkonoszy” (1948), „Wyspa piór i puchu” (1959), „Puszcza Białowieska” (1964), „Lato na Wyspie Króla Jerzego” (1979, dokończony po śmierci Puchalskiego przez Ryszarda Wyrzykowskiego) oraz „Niewyraźny klekot ptaków” (2024) w reżyserii Franciszka Berbeki
  • Po pokazie: spotkanie z Jackiem Schmidtem (WFO), Franciszkiem Berbeką i dr. Jackiem Szymalą z Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Wstęp: bezpłatny na wszystkie wydarzenia

Model czatowni Włodzimierza Puchalskiego z trzciny
Model czatowni Włodzimierza Puchalskiego – takie kryjówki z trzciny i gałęzi pozwalały mu fotografować ptaki z bliska, bez płoszenia ich. Zdjęcie: Jacek Karczmarz, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Zamość: Józef Oleszek „Radecznica 1948–1960” (od 19 listopada)

To historia, która brzmi jak scenariusz filmu. Około dwa lata temu na targu staroci w Lublinie znajomy Antoniego Florczaka, właściciela Muzeum Fotografii w Janowie Lubelskim, kupił karton z mniej więcej trzema tysiącami ciętych negatywów. Florczak przez kilka miesięcy je mył, czyścił i porządkował, wybrał około 500 najlepszych, a po zdjęciach i napisach na opakowaniach ustalił, kto je wykonał. Był to Józef „Józik” Oleszek z Latyczyna w gminie Radecznica.

Oleszek urodził się w 1921 roku, skończył cztery klasy szkoły podstawowej, w czasie wojny walczył w Batalionach Chłopskich. Z wojny przyniósł dwa aparaty i trochę filmu. Od 1948 roku fotografował wszystko i wszystkich: portrety rodzinne, dzieci, pracę w polu, święta i zwyczaje Roztocza – najpierw na filmach Agfa, potem na Fotopanach. Ostatnie zdjęcia pochodzą z 1960 roku. Organizatorzy podkreślają, że to obraz polskiej wsi pokazany nie przez fotografa „z zewnątrz”, ale przez sąsiada.

  • Otwarcie: 19 listopada 2026 r., godz. 17:00
  • Miejsce: Galeria Fotografii AZ Zamojskiej Grupy Fotograficznej, Zamojska Akademia Kultury, ul. Akademicka 8, II piętro (wejście od ul. Pereca), Zamość
  • Co zobaczymy: ok. 50 wybranych, wcześniej niepokazywanych zdjęć
  • Wcześniej: pierwsza prezentacja w Radecznicy jesienią 2025 r., duże odbitki 50×70 cm na VI Płockich Dniach Fotografii

Archiwum wciąż jest opisywane. Po Roztoczu krążą dwa zeszyty z około 300 zdjęciami – każdy, kto rozpozna na nich siebie albo kogoś z rodziny, może dopisać informacje. Mają one trafić do przygotowywanego albumu. Jeśli masz korzenie w okolicach Radecznicy, to dobry powód, żeby zajrzeć na wystawę.

Bazylika i klasztor Bernardynów w Radecznicy
Radecznica – zespół klasztorny Bernardynów. To w tej okolicy Józef Oleszek fotografował w latach 1948–1960. Zdjęcie: zbigniew.czernik, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.

Jarosław: wystawa pokonkursowa „Tylko Jedno Zdjęcie 2026” (21 listopada)

Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki zaprasza na wernisaż wystawy pokonkursowej i wręczenie nagród Międzynarodowego Konkursu Fotograficznego „Tylko Jedno Zdjęcie 2026”. Formuła jest prosta i wymagająca – oceniane jest pojedyncze zdjęcie, bez serii i bez tłumaczenia projektu. Na wystawie zobaczymy prace zakwalifikowane przez jury, nadesłane przez autorów z różnych krajów, a podczas uroczystości poznamy laureatów.

  • Termin: 21 listopada 2026 r. (sobota), godz. 16:00
  • Miejsce: Galeria Rynek 6, Kamienica Rynek 6, Jarosław
  • Online: uroczystość będzie transmitowana na żywo na YouTube (link na stronie organizatora i Fotoklubu RP)

Kamienica przy Rynku w Jarosławiu
Rynek w Jarosławiu – w kamienicy pod numerem 6 działa Galeria Rynek 6. Na zdjęciu kamienica królowej Marysieńki przy tym samym rynku (Rynek 11). Zdjęcie: Patryk Duszkiewicz, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.

Warto zapisać na koniec listopada

  • Rzeszów, od 26 listopada: „Odnalezione – historia sióstr Staszczakówien” w Rzeszowskich Piwnicach (Rynek 26), wernisaż 26 listopada o 18:00, wystawa do 28 grudnia. To opowieść o pierwszych kobietach, które prowadziły w Rzeszowie własny zakład fotograficzny – otwarty 29 czerwca 1920 r. na Placu Farnym, od 1935 r. przy ul. 3 Maja 5. Ekspozycja jest efektem badań Joanny Jęczalik w projekcie „Staszczakówny poszukiwane”.
  • Skoczów, 27–28 listopada: XII Festiwal Fotografii Analogowej SKOFOT – szczegóły we wpisie Skofot 2026 – XII Festiwal Fotografii Analogowej w Skoczowie 27 i 28 listopada. Program, prelegenci i bezpłatne wejściówki.

Dla kogo

Wystawa Puchalskiego to obowiązkowy punkt dla każdego, kto fotografuje przyrodę – zwłaszcza w połączeniu z czwartkowym pokazem filmów w EC1, bo rzadko można zobaczyć je na dużym ekranie. Zamość przyciągnie miłośników fotografii dokumentalnej i historii wsi, a także wszystkich, którzy trzymają w szufladach stare negatywy – to dobry przykład, ile może z nich wyciągnąć cierpliwa praca. Jarosław to propozycja dla osób, które same startują w konkursach i chcą zobaczyć, jakie pojedyncze kadry przekonują jury.

FAQ

Czy na wystawę Puchalskiego trzeba kupić bilet?
Nie. Wernisaż, wystawa w WFO i pokaz filmów 19 listopada w EC1 są bezpłatne.

Jak długo potrwa wystawa w Łodzi?
Od 18 do 30 listopada 2026 r. w siedzibie Wytwórni Filmów Oświatowych przy ul. Kilińskiego 210.

Skąd pochodzą zdjęcia Józefa Oleszka?
Z kartonu około 3000 negatywów kupionego na targu staroci w Lublinie. Zbiór opracował Antoni Florczak z Muzeum Fotografii w Janowie Lubelskim.

Czy galę w Jarosławiu można obejrzeć zdalnie?
Tak, organizatorzy zapowiadają transmisję na żywo na YouTube 21 listopada od godz. 16:00.

Źródło

Wytwórnia Filmów Oświatowych – wystawa poświęcona Włodzimierzowi Puchalskiemu, Fotoklub RP – „Radecznica 1948–1960”, Fotoklub RP – „Tylko Jedno Zdjęcie 2026”, Fotoklub RP – „Odnalezione – historia sióstr Staszczakówien”.

Zdjęcie główne: bazylika i klasztor Bernardynów w Radecznicy, fot. zbigniew.czernik, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.

Najnowsze artykuły

Podobne artykuły