Od 24 października 2026 roku Muzeum Śląskie w Katowicach pokazuje wystawę „Kukuczka. Potęga marzeń” – fotografie, dokumenty i osobiste pamiątki Jerzego Kukuczki połączone z multimediami. Otwarcie wypada w 37. rocznicę śmierci himalaisty na południowej ścianie Lhotse, a ekspozycja potrwa do 27 czerwca 2027 roku.
Muzeum zapowiada ją jako pierwszą kompleksową, nowoczesną wystawę poświęconą Kukuczce – w Polsce i za granicą. Dla fotografów górskich i miłośników historii himalaizmu to okazja, żeby zobaczyć z bliska materiały z archiwum, które w 2024 roku trafiło na listę UNESCO „Pamięć Świata”.
Najważniejsze informacje
- Tytuł: „Kukuczka. Potęga marzeń”
- Miejsce: Muzeum Śląskie w Katowicach, ul. T. Dobrowolskiego 1, przestrzeń wystaw czasowych na poziomie −4
- Termin: od 24 października 2026 r. do 27 czerwca 2027 r.
- Wernisaż: 23 października 2026 r. o 18:00 (wstęp wolny, tłumaczenie na PJM)
- Co pokazuje: fotografie, dokumenty archiwalne, osobiste przedmioty himalaisty i multimedia
- Kuratorka, koncepcja i scenariusz: Beata Lisicka
- Kwerenda i konsultacje merytoryczne: Wojciech Lemański
- Projekt graficzny i scenografia: dr Paweł Żelichowski, Wojciech Bednarski
- Wideoart „Odnalezione ścieżki”: Michał Kopaniszyn
- Organizatorzy: Muzeum Śląskie w Katowicach we współpracy z Fundacją Wielki Człowiek (Archiwum Jerzego Kukuczki)
- Bilety: według cennika muzeum – aktualne ceny i godziny otwarcia na stronie muzeumslaskie.pl
Ostatnia dekada, największe wejścia
Wystawa skupia się na ostatnich dziesięciu latach życia Kukuczki – okresie, w którym zrobił to, z czego jest znany na całym świecie. Był drugim człowiekiem, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, czyli wszystkie czternaście ośmiotysięczników. Statystyki robią wrażenie do dziś: na jedenaście szczytów wszedł nowymi drogami, na trzy jako pierwszy zimą, na trzynaście bez tlenu z butli, na siedem w stylu alpejskim, a na jeden samotnie.
Kuratorka zwraca uwagę na tło tych osiągnięć. Polska lat 80. to kolejki, kartki na żywność i puste półki – a mimo to Kukuczka uparcie realizował cele, które dla zachodnich wspinaczy z dużymi budżetami były poza zasięgiem. Na wystawie znalazł się też jego cytat, który dobrze oddaje ten styl: „Zgadzam się na drogi prowadzone na granicy wytrzymałości”.
Jerzy Kukuczka zginął 24 października 1989 roku na południowej ścianie Lhotse, gdy na ostrej krawędzi skalnej pękła lina. Otwarcie wystawy w rocznicę tego dnia nie jest przypadkowe.
Fotografia w górach wysokich – dlaczego warto pójść
Zdjęcia z polskich wypraw himalajskich lat 80. powstawały w warunkach, które trudno dziś sobie wyobrazić: analogowe aparaty, slajdy i negatywy wożone przez pół świata, mróz, który zatrzymuje migawkę i kruszy film, a do tego ograniczony zapas klisz na całą wyprawę. Każda klatka była decyzją. Dlatego takie archiwa ogląda się inaczej niż współczesne relacje z gór – liczy się nie tylko widok, ale też to, że ktoś w ogóle zdołał nacisnąć spust w miejscu, gdzie walczy o oddech.
Muzeum nie podaje, ile fotografii znajdzie się na ekspozycji ani kto jest ich autorem, więc nie spodziewajmy się klasycznej galerii zdjęć – to wystawa biograficzna, w której fotografia jest jednym z kilku nośników opowieści. Dla osób, które same fotografują w górach, to jednak dobry punkt odniesienia: jak opowiedzieć historię wyprawy kilkoma kadrami i przedmiotami. Kto szuka okazji do sprawdzenia się w tej tematyce, może zajrzeć do naszego tekstu o konkursie fotografii górskiej „Lawiny”.
To druga wystawa Muzeum Śląskiego poświęcona polskim himalaistom. Na przełomie 2023 i 2024 roku muzeum pokazywało archiwalne fotografie Wandy Rutkiewicz z jej wypraw.
Co dalej: Katowickie Centrum Himalaizmu
Wystawa to nie jedyny projekt o Kukuczce w Katowicach. W pobliskich Bogucicach powstaje Katowickie Centrum Himalaizmu z interaktywną ekspozycją – według zapowiedzi ma zostać otwarte około połowy 2027 roku, czyli mniej więcej wtedy, gdy zamknie się wystawa w Muzeum Śląskim.
Dla kogo
- Dla fotografów górskich i trekkingowych, którzy chcą zobaczyć, jak dokumentowano wyprawy w czasach analogowych.
- Dla miłośników historii polskiego himalaizmu – to pierwsza tak duża, nowoczesna ekspozycja o Kukuczce.
- Dla rodzin i szkół – połączenie pamiątek z multimediami sprawdzi się także u osób, które o Kukuczce wiedzą niewiele.
- Dla odwiedzających Katowice w długi listopadowy weekend – wystawa potrwa do końca czerwca 2027 roku, więc nie trzeba się spieszyć.
FAQ
Do kiedy można oglądać wystawę „Kukuczka. Potęga marzeń”?
Do 27 czerwca 2027 roku. Wystawa jest otwarta dla zwiedzających od 24 października 2026 roku.
Gdzie dokładnie jest wystawa?
W Muzeum Śląskim w Katowicach (ul. T. Dobrowolskiego 1), w przestrzeni wystaw czasowych na poziomie −4.
Czy na wystawie są fotografie?
Tak – obok dokumentów, osobistych przedmiotów i multimediów. Muzeum nie podało liczby zdjęć ani ich autorów.
Ile kosztuje wstęp?
Obowiązuje cennik Muzeum Śląskiego. Wstęp na wernisaż 23 października był bezpłatny; aktualne ceny biletów i godziny otwarcia sprawdzisz na stronie muzeum.
Źródło
Muzeum Śląskie – „Kukuczka. Potęga marzeń”, Muzeum Śląskie – zaproszenie na wernisaż, dzieje.pl (PAP)
Zdjęcie ilustracyjne: południowa ściana Lhotse o zachodzie słońca, AceNotorious, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.
