Black Friday wypada w tym roku 27 listopada, a wraz z nim rusza sezon na używany sprzęt: ludzie sprzedają stare korpusy, żeby dopłacić do nowych. Używany aparat bywa świetną okazją, ale tylko wtedy, gdy przed zapłatą sprawdzisz kilka rzeczy – przebieg migawki, matrycę, obiektyw i to, od kogo kupujesz. Poniżej lista kontrolna na 15 minut.
Najważniejsze w skrócie
- Przebieg migawki: poproś o zdjęcie prosto z aparatu (plik JPG lub RAW bez obróbki) i sprawdź licznik w danych EXIF
- Matryca: zrób zdjęcie jasnego nieba przy f/16 – zobaczysz kurz i plamy
- Obiektyw: poświeć latarką przez soczewki, szukaj grzyba, mgły i rys
- Mocowanie i styki: bez luzów, wyrobionych bagnetów i śladów korozji
- Sprzedawca: sklep daje prawo zwrotu i ochronę konsumenta, osoba prywatna – zwykle nie
- Cena: porównaj z nową ceną po promocji i z ceną najniższą z 30 dni
Licznik migawki – ile zdjęć ma za sobą aparat
Migawka mechaniczna to część, która się zużywa. Producenci deklarują jej trwałość zwykle na około 150–200 tysięcy cykli w aparatach amatorskich i półprofesjonalnych, a w korpusach profesjonalnych na 400–500 tysięcy. To wartości orientacyjne, nie data ważności: migawka może pracować dłużej albo zepsuć się wcześniej.
Jak sprawdzić przebieg? Najpewniej poprosić sprzedającego o oryginalny plik zrobiony chwilę wcześniej. W wielu aparatach Nikona i Pentaksa licznik zdjęć jest zapisany w danych EXIF i odczyta go bezpłatny program ExifTool albo serwis internetowy do sprawdzania licznika. W części modeli Canona i Sony bywa trudniej – licznik odczytują dopiero specjalne programy po podłączeniu aparatu albo serwis. Gdy sprzedawca nie chce lub nie umie pokazać przebiegu, uwzględnij to w cenie.
W bezlusterkowcach liczy się też to, jak aparat był używany. Część osób robi większość zdjęć migawką elektroniczną, która mechanizmu nie zużywa. Z kolei aparat używany głównie do wideo może mieć niski licznik, ale intensywnie pracującą matrycę i system chłodzenia.
Matryca: kurz, plamy i martwe piksele
Kurz na matrycy to normalna rzecz i łatwo go usunąć w serwisie albo gruszką. Gorsze są zarysowania i ślady po nieudanym czyszczeniu. Test jest prosty:
- ustaw przysłonę f/16 lub f/22, ostrość ręcznie na nieskończoność i zrób zdjęcie jasnego nieba albo białej ściany
- powiększ zdjęcie na ekranie telefonu lub laptopa – kurz to szare, rozmyte kropki, rysa to ostra linia
- zrób też zdjęcie z zakrytym obiektywem przy długim czasie, np. 2 s – świecące kolorowe punkty to gorące piksele
Kilka gorących pikseli przy długich czasach nie jest wadą dyskwalifikującą, wiele aparatów ma funkcję mapowania pikseli. Rysa na filtrze matrycy oznacza drogą naprawę.
Obiektyw: grzyb, mgła i luzy
Obiektyw sprawdza się latarką, najlepiej tą z telefonu. Poświeć od tyłu i od przodu, patrząc pod kątem. Kilka drobinek kurzu w środku nie wpływa na zdjęcia. Unikaj natomiast:
- grzyba – rozgałęzione nitki przypominające pajęczynę; potrafi się rozrastać i trwale uszkodzić powłoki
- mgły – mleczny nalot obniżający kontrast
- rozwarstwienia soczewek – tęczowe plamy na krawędziach
- luzów – obiektyw nie powinien się kiwać na bagnecie, a pierścienie powinny obracać się płynnie
Sprawdź autofokus na kilku odległościach, stabilizację (obraz w wizjerze nie powinien skakać) i to, czy przysłona domyka się przy zdjęciu. Przy zoomach zwróć uwagę, czy obiektyw nie „zjeżdża” sam pod własnym ciężarem.
Korpus, ekran, złącza
- przejrzyj wszystkie przyciski i pokrętła – każdy powinien działać i mieć wyczuwalny klik
- sprawdź oba gniazda kart i port USB, ładowanie, Wi-Fi i Bluetooth (połączenie z aplikacją)
- obejrzyj ekran i wizjer pod kątem pikseli i zarysowań, a uchylny ekran pod kątem luzów na zawiasie
- zapytaj o akumulator – stary potrafi trzymać o połowę krócej; oryginalny kosztuje zwykle kilkaset złotych
- poszukaj śladów zalania, upadku i otwierania obudowy (porysowane śrubki)
Od kogo kupować – sklep czy osoba prywatna
To najważniejsza decyzja. Kupując w sklepie przez internet, jako konsument masz zwykle 14 dni na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny, a sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową. Przy rzeczach używanych sklep może skrócić ten okres, ale nie poniżej roku. Wiele sklepów fotograficznych daje na sprzęt używany dodatkowo własną gwarancję.
Przy zakupie od osoby prywatnej prawa do zwrotu w 14 dni nie ma, a odpowiedzialność sprzedającego jest dużo słabsza. Dlatego tu oględziny przed zapłatą mają największe znaczenie. Najlepiej spotkać się osobiście, wziąć własną kartę pamięci i obiektyw, a płacić dopiero po sprawdzeniu. Przy wysyłce wybieraj płatność z ochroną kupującego w serwisie aukcyjnym zamiast przelewu na prywatne konto.
Czy to na pewno okazja
Przed Black Friday ceny nowego sprzętu potrafią spaść na tyle, że różnica wobec używanego egzemplarza robi się niewielka. Sklepy muszą przy obniżce podawać najniższą cenę z 30 dni przed promocją – to dobry punkt odniesienia. Sprawdź też promocje producentów, np. zwroty i rabaty, które trwają tej jesieni: Nikon Zimowy Natychmiastowy Rabat – do 4350 zł taniej przy zakupie, aparaty Z, obiektywy NIKKOR Z i lornetki do 25 stycznia oraz LUMIX Cashback kończy się 13 listopada – zwrot za S5II, S9, TZ300 i obiektywy Lumix S. Lista modeli i jak złożyć zgłoszenie. Używany aparat powinien być wyraźnie tańszy od nowego, bo nie ma gwarancji producenta i ma za sobą nieznaną historię.
Po zakupie warto aparat od razu wyczyścić i przejrzeć ustawienia, a przed zimowymi wyjazdami przeczytać poradnik Aparat w chłodzie i wilgoci – jak dbać o akumulatory, uniknąć zaparowania obiektywu i fotografować w przymrozki.
FAQ
Jaki przebieg migawki jest „bezpieczny”?
Nie ma jednej granicy. Licznik na poziomie kilkunastu procent deklarowanej trwałości to bardzo mało, połowa to normalne użycie. Ważniejsze, czy cena to uwzględnia.
Czy kurz w obiektywie dyskwalifikuje zakup?
Nie. Pojedyncze drobinki są w wielu, także nowych, obiektywach i nie widać ich na zdjęciach. Dyskwalifikuje grzyb i mgła.
Czy można kupić używany aparat z gwarancją?
Tak. Gwarancja producenta przechodzi czasem na kolejnego właściciela razem z dowodem zakupu – warto sprawdzić warunki danej marki. Sklepy z używanym sprzętem często dają własną, np. 6 lub 12 miesięcy.
Źródło
Poradnik redakcji na podstawie praktyki fotograficznej. Zdjęcia ilustracyjne z Wikimedia Commons:
- Sgroey – Camera shop seongsu seoul 2
- Franz van Duns – Sony Alpha 7R IV front view with exposed sensor
- Øyvind Holmstad – Sensor dust and moisture
- El Grafo – Lens fungus
Zdjęcie główne: półki z używanymi aparatami kompaktowymi w sklepie fotograficznym w Seulu. Zdjęcie ilustracyjne: Sgroey, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
