Zdjęcie roku w 52. edycji Nikon Small World to krople atramentu spadające z głowicy zwykłej drukarki atramentowej. Autor, Ole Bielfeldt, student z Kolonii, zbudował własne stanowisko, w którym przesuwał papier pod nieruchomą głowicą, a całość oświetlił jednym krótkim błyskiem lampy. Wyniki ogłoszono 21 października 2026 r.; jury wyróżniło 86 zdjęć spod mikroskopu i obiektywów makro.
Nikon Small World to najstarszy i najbardziej znany konkurs fotografii mikroskopowej. Organizuje go Nikon Instruments od 1975 r. i co roku pokazuje, że fotografia naukowa potrafi wyglądać jak sztuka. W tym roku wygrał jednak nie preparat z laboratorium, ale sprzęt, który większość z nas ma w domu. Podium uzupełniają skakun obsypany pyłkiem i neurony w mózgu myszy, a w pierwszej piątce jest też końcówka długopisu i wnętrze zamkniętej stokrotki.
Najważniejsze dane
- Konkurs: 52. Nikon Small World Photomicrography Competition, wyniki ogłoszone 21.10.2026
- Wyróżnione prace: 86 zdjęć – 20 miejsc, wyróżnienia (Honorable Mention) i Images of Distinction
- 1. miejsce: Ole Bielfeldt (Kolonia, Niemcy) – drukarka atramentowa nakładająca atrament na papier; powiększenie 20×, technika: zdjęcie w zwolnionym tempie i składanie ostrości (stacking)
- 2. miejsce: John-Oliver Dum (Bendorf, Niemcy) – skakun Salticus scenicus z pyłkiem; 20×, stacking
- 3. miejsce: Kaelin Wulf i Rachel Flannery (Allen Institute, Seattle, USA) – neurony w powiększonym mózgu myszy; 5×, mikroskopia ekspansyjna, fluorescencja, mikroskopia arkusza światła
- 4. miejsce: Justin Theodore Benttinen (Berkeley, USA) – końcówka długopisu; 20×, stacking, światło odbite
- 5. miejsce: Mike Crutchley (Pembrokeshire, Walia) – wnętrze zamkniętej stokrotki; 10×, ciemne pole, stacking
- Jury: Joe Dragavon (University of Colorado Boulder), Quinten Geldhof (Museum of Science w Bostonie), Corey S. Powell (dziennikarz naukowy), Meredith Sagolla (Genentech)
- Polacy: na opublikowanej liście nagrodzonych i wyróżnionych nie ma polskich nazwisk
Jak powstało zwycięskie zdjęcie
Ole Bielfeldt, który w sieci publikuje jako „macrofying”, chciał zobaczyć, jak naprawdę działa drukarka. Problem w tym, że głowica drukarki atramentowej cały czas jeździ nad papierem, a krople lecą z prędkością bliską 20 m/s – za szybko nawet dla jego kamery do zwolnionego tempa. Rozwiązał to odwrotnie: zbudował stanowisko, w którym głowica stoi w miejscu, a pod nią przesuwa się papier. Dzięki temu dysze mogły pozostać ostre w kadrze.
Całość działała w ciemności, a rolę migawki pełnił pojedynczy, bardzo krótki błysk lampy, który „zamroził” krople w locie. Drukarka w kółko wypisywała słowo „macro” – to ukłon w stronę nazwy autora w mediach społecznościowych. Na zdjęciu widać dysze głowicy u góry, cienkie strugi atramentu, które odrywają się jako krople, i rozmyte litery na papierze na dole kadru.
„To było jak magia, której nie rozumiałem. Teraz już rozumiem” – mówi Bielfeldt w komunikacie organizatora. Eric Flem z Nikon Instruments podkreśla, że zwycięskie zdjęcie pokazuje mikroskop nie tylko jako narzędzie naukowe, ale też twórcze.
Pozostałe nagrodzone zdjęcia
Drugie miejsce zajął John-Oliver Dum, fotograf z niemieckiego Bendorfu, ze zdjęciem skakuna obsypanego żółtymi ziarnami pyłku. Pająk patrzy prosto w obiektyw czterema przednimi oczami, a futerko z białych i rudych łusek jest ostre od czubka głowy po nogi – to efekt składania wielu zdjęć z różnymi płaszczyznami ostrości. Pyłek nie jest przypadkowy: autor zbierał go z roślin, które specjalnie uprawia jego żona.
Trzecie miejsce to zdjęcie stricte naukowe. Kaelin Wulf i Rachel Flannery z Allen Institute w Seattle pokazały neurony w tkance mózgu myszy, którą wcześniej fizycznie „napompowano” specjalnym żelem. Ta technika, mikroskopia ekspansyjna, pozwala zobaczyć szczegóły mniejsze niż granica rozdzielczości zwykłego mikroskopu.
Czwarte miejsce zdobył Justin Theodore Benttinen z kalifornijskiego Berkeley za końcówkę długopisu w powiększeniu 20×. Kulka i jej oprawka wyglądają na zdjęciu jak element maszyny z filmu science fiction – i to kolejny dowód, że w tym roku jury doceniło przedmioty codziennego użytku. Benttinen ma w zestawieniu jeszcze 20. miejsce i Image of Distinction.
Piąte miejsce zajął Mike Crutchley z Walii za przekrój zamkniętej stokrotki fotografowany w ciemnym polu. Ten sam autor ma też 14. miejsce. Dalej w pierwszej dwudziestce są m.in. śluzowiec z nowojorskiego Prospect Parku, złożony przez Erica Epsteina z 240 zdjęć (6. miejsce), linieący niesporczak, który zostawia po sobie jajo (12. miejsce), i trójwymiarowy obraz naczyń krwionośnych w oku myszy (19. miejsce).
Co to zmienia w praktyce
Tegoroczne wyniki to dobra wiadomość dla fotografów makro, którzy nie pracują w laboratorium. Trzy z pięciu najlepszych zdjęć to tematy dostępne dla każdego: drukarka, pająk z ogrodu, długopis i kwiat. Wygrały pomysł, cierpliwość i technika – przede wszystkim składanie ostrości, bez którego przy powiększeniu 10–20× nie da się uzyskać ostrego obiektu w całości.
Zwycięzca pokazał też, że w fotografii szybkich zjawisk nie zawsze potrzebna jest droga kamera. Krótki błysk lampy w ciemnym pomieszczeniu działa jak bardzo krótki czas naświetlania i zatrzymuje ruch, którego nie złapie migawka. Jeśli chcecie spróbować podobnych zdjęć w domu, zacznijcie od kropli wody spadających do miski – zasada jest ta sama.
Warto też pamiętać o zasadach. W tym roku Nikon zdyskwalifikował zwycięzcę konkursu filmowego Small World in Motion, bo jego materiał złamał reguły dotyczące generatywnej AI – pisaliśmy o tym w październiku. Konkurs mikroskopowy wymaga, by obraz wiernie pokazywał rzeczywistość; obróbka nie może dodawać ani usuwać elementów.
Dla kogo
Galeria tegorocznych zwycięzców to obowiązkowa lektura dla fotografów makro i wszystkich, którzy lubią przyrodę w skali, której nie widać gołym okiem. Konkurs jest otwarty dla każdego – amatorów i naukowców, z dowolnym sprzętem, także z obiektywem makro i mieszkiem zamiast mikroskopu. Zgłoszenia do edycji 2027 są już przyjmowane na stronie Nikon Small World.
FAQ
Kto wygrał Nikon Small World 2026?
Ole Bielfeldt z Kolonii za zdjęcie kropli atramentu wylatujących z głowicy drukarki atramentowej (powiększenie 20×).
Czy w konkursie są nagrodzeni Polacy?
Nie – w opublikowanych wynikach (20 miejsc, wyróżnienia i Images of Distinction) nie ma polskich nazwisk.
Czy do konkursu potrzebny jest mikroskop?
Nie. Liczy się zdjęcie wykonane w dużym powiększeniu – część nagrodzonych prac powstała z obiektywami makro i techniką stackingu.
Gdzie zobaczyć wszystkie zdjęcia?
Pełna galeria 86 prac jest na stronie nikonsmallworld.com.
Źródło
- Nikon Instruments – komunikat prasowy o wynikach 52. Nikon Small World (21.10.2026)
- Nikon Small World – galeria zwycięzców 2026
- Science News – Nikon Small World 2026
Zdjęcie główne: Ole Bielfeldt / Nikon Small World 2026 (1. miejsce, fragment kadru), materiały prasowe Nikon.
