Tomasz Tomaszewski, fotograf związany od ponad 30 lat z National Geographic, pokaże w Białymstoku wystawę „Opętanie” – cykl zdjęć o wudu (vodun) w Beninie. Wernisaż odbędzie się 21 października 2026 r. o 18:30 w foyer Kina Forum i otworzy 15. Festiwal Kultur i Podróży „Ciekawi Świata”. Wstęp jest wolny, a wystawa potrwa do 25 listopada.
Wudu kojarzy się w Europie głównie z laleczkami i horrorami. Tomaszewski chce pokazać coś innego: religię, która w Beninie jest częścią codzienności, łączy ludzi z przodkami i naturą i współtworzy tożsamość społeczności. Po otwarciu wystawy autor opowie o swojej pracy na spotkaniu „Najczęściej proszą o płodność”.
Najważniejsze dane
- Wystawa: Tomasz Tomaszewski „Opętanie”
- Kurator: Piotr Kowalski
- Miejsce: foyer Kina Forum, Białostocki Ośrodek Kultury, ul. Legionowa 5, Białystok
- Wernisaż: 21 października 2026 r., godz. 18:30
- Spotkanie z autorem „Najczęściej proszą o płodność”: 21 października 2026 r., godz. 19:00
- Wystawa czynna do: 25 listopada 2026 r.
- Wstęp: wolny (wernisaż i prezentacja Tomaszewskiego)
- Dodatkowo: wybrane eksponaty z kolekcji African Art Gallery w Klubie Fama
O czym jest „Opętanie”
Benin, niewielki kraj w Afryce Zachodniej, uznaje się za kolebkę wudu. Religia rozwinęła się tam jako synkretyczny system duchowy, a jej historia jest mocno spleciona z handlem niewolnikami przez Atlantyk – to on wpłynął na lud Fon i sąsiednie społeczności, a wierzenia wywiezione z tego regionu przetrwały potem m.in. na Haiti i w Brazylii.
W opisie wystawy Tomaszewski podkreśla, że chce przełamywać stereotypy. Jego zdjęcia mają pokazać wudu przez to, co jest w nim najważniejsze dla wyznawców: jedność z przyrodą, szacunek dla przodków i więzi społeczne.
Kim jest Tomasz Tomaszewski
To jeden z najbardziej znanych polskich fotoreporterów. Ma doktorat warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, od ponad trzydziestu lat współpracuje z National Geographic, publikował książki i miał indywidualne wystawy w wielu krajach. Polscy czytelnicy mogą go kojarzyć także z tegorocznych wystaw – jego prace pokazywał m.in. krakowski przegląd Siła Fotografii 2026.
Tomaszewski od lat pracuje w podobny sposób: długo przebywa wśród ludzi, których fotografuje, i stara się pokazywać ich świat od środka, bez egzotyzowania. To dobra lekcja dla każdego, kto fotografuje w podróży.
Festiwal „Ciekawi Świata” – co jeszcze w programie
Wystawa otwiera 15. Festiwal Kultur i Podróży „Ciekawi Świata”, który potrwa w Białymstoku od 21 do 25 października 2026 r. Większość wydarzeń odbywa się w Kinie Forum i Klubie Fama przy ul. Legionowej 5. W programie są m.in.:
- 23 października – spotkanie z Zenonem Wojtasem i polska premiera filmu „Dzikie Karpaty”,
- 24 października – całodzienny blok podróżniczych opowieści, w tym o Día de Muertos w Meksyku,
- 25 października – spotkanie z himalaistą Adamem Bieleckim „Bez śladu” na zamknięcie festiwalu.
Bilety na większość spotkań i pokazów kosztują 25 zł, warsztaty 40 zł, a karnet na cały festiwal (bez warsztatów) 200 zł – w ograniczonej liczbie, tylko w kasach Kina Forum i Centrum im. Ludwika Zamenhofa. Wystawa Tomaszewskiego i jego prezentacja są bezpłatne.
Dla kogo
Dla osób, które lubią reportaż i fotografię podróżniczą z treścią, a nie tylko pocztówkowe widoki. Wernisaż połączony ze spotkaniem to rzadka okazja, żeby posłuchać, jak doświadczony fotograf National Geographic przygotowuje się do tematu, jak zdobywa zaufanie bohaterów i jak wybiera zdjęcia do cyklu. Jeśli fotografujesz w podróży – szczególnie ludzi i obrzędy religijne – warto przyjść z pytaniami.
FAQ
Czy wejście na wystawę jest płatne?
Nie. Wernisaż 21 października i prezentacja Tomasza Tomaszewskiego są bezpłatne.
Do kiedy można zobaczyć zdjęcia?
Według programu Białostockiego Ośrodka Kultury do 25 listopada 2026 r., w foyer Kina Forum.
Czy trzeba kupić karnet festiwalowy, żeby zobaczyć wystawę?
Nie. Karnet obejmuje płatne pokazy i spotkania festiwalu, a wystawa jest dostępna bez biletu.
O której zaczyna się wernisaż?
Program BOK podaje godzinę 18:30, a spotkanie z autorem zaczyna się o 19:00.
Źródło
- Białostocki Ośrodek Kultury – 15. FKiPCŚ: Tomasz Tomaszewski „Opętanie”
- Białostocki Ośrodek Kultury – Tomasz Tomaszewski „Najczęściej proszą o płodność”
- Białostocki Ośrodek Kultury – 15. Festiwal Kultur i Podróży „Ciekawi Świata”
- foto-info.pl – Tomasz Tomaszewski: Opętanie
Zdjęcie główne (ilustracyjne, nie z wystawy): Romario COFFI, festiwal Vodoun Days 2025 w Ouidah (Benin), CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
