Październik 2026 roku to dobry miesiąc na astrofotografię. 4 października Saturn będzie w opozycji, w nocy z 8 na 9 października przypada maksimum Drakonidów, 10 października jest nów, a w nocy z 21 na 22 października maksimum Orionidów. Podpowiadamy, jak sfotografować te zjawiska aparatem i telefonem – z konkretnymi ustawieniami.
Noce są już długie – na początku miesiąca słońce zachodzi w Polsce przed 18:40, a po zmianie czasu 25 października już ok. 16:30 – więc na zdjęcia nieba nie trzeba czekać do północy. To też ostatnia okazja w tym roku, żeby złapać jaśniejszą część Drogi Mlecznej nisko nad południowo-zachodnim horyzontem zaraz po zmroku. Poniżej kalendarz i sposoby na każde z wydarzeń.
Najważniejsze daty – październik 2026
- 4 października: Saturn w opozycji – najbliżej Ziemi i najjaśniejszy w tym roku, widoczny przez całą noc
- 8/9 października: maksimum roju Drakonidów – najlepiej wieczorem, zaraz po zmroku
- ok. 3–13 października: najciemniejsze noce miesiąca (nów 10 października) – okno na Drogę Mleczną i szlaki gwiazd
- 21/22 października: maksimum Orionidów – do ok. 20 meteorów na godzinę pod ciemnym niebem, najlepiej nad ranem
- 26 października: pełnia Księżyca (tzw. Księżyc Myśliwych) – najlepiej fotografować przy wschodzie, nisko nad horyzontem
Droga Mleczna i nów – ustawienia
W okolicach nowiu wyjedźcie jak najdalej od świateł miast; w Polsce najciemniejsze niebo mają Bieszczady, Izery i Pomorze Zachodnie. Droga Mleczna ustawia się po zmroku skośnie, od południowego zachodu w stronę zenitu. Kadr z pierwszym planem – drzewem, kapliczką, domem – zawsze wygląda lepiej niż samo niebo.
- Obiektyw: 14–24 mm na pełnej klatce, jak najjaśniejszy (f/1,8–f/2,8)
- Czas: 10–20 s (dłużej gwiazdy zaczną się rozciągać)
- ISO: 1600–3200
- Ostrość: ręcznie, na jasną gwiazdę w powiększonym podglądzie – nie ustawiajcie na symbol nieskończoności na pierścieniu
- Balans bieli: ok. 3800–4200 K, format RAW
- Telefon: tryb nocny lub „astro” na statywie; w trybie Pro czas 10–30 s i ISO 800–1600
Szlaki gwiazd – na długie październikowe noce
Jeśli Droga Mleczna jest już za nisko, spróbujcie szlaków gwiazd. Skierujcie aparat na północ, tak by w kadrze była Gwiazda Polarna – wokół niej gwiazdy zakreślą koncentryczne okręgi. Zamiast jednej ekspozycji trwającej godzinę zróbcie serię: 150–300 zdjęć po 20–30 s, ISO 100–400, przysłona f/4, a potem złóżcie je w programie StarStaX lub Sequator (oba darmowe). Seria jest bezpieczniejsza: przejeżdżający samochód czy samolot psuje tylko jedną klatkę, którą łatwo usunąć. Wyłączcie redukcję szumów przy długim czasie – inaczej między klatkami będą przerwy.
Drakonidy i Orionidy – jak łapać meteory
Drakonidy (8/9 października) są rojem wieczornym – radiant w Smoku stoi najwyżej zaraz po zmroku, a Księżyc jest blisko nowiu, więc niebo będzie ciemne. Zwykle to rój słaby, ale bywa kapryśny. Orionidy (21/22 października) są aktywniejsze, jednak w tym roku przeszkadza jasny Księżyc – najlepsza pora to godziny przed świtem, gdy Orion stoi wysoko na południu, a Księżyc jest nisko lub już zaszedł.
- Szeroki kąt (14–24 mm), f/2–f/2,8, ISO 800–1600, czas 20–30 s
- Zdjęcia seryjne przez 1–2 godziny z interwałometrem – meteor to kwestia szczęścia
- Kadr nie na sam radiant, lecz 30–40° obok – tam meteory mają dłuższe smugi
- Zapas akumulatorów – w chłodne noce baterie rozładowują się szybciej
Saturn w opozycji – co da się zrobić
4 października Saturn będzie najjaśniejszy w roku, ale to wciąż maleńki punkt. Pierścienie są teraz bardzo wąskie (w 2025 roku ustawiły się do nas krawędzią), więc na zdjęciu zobaczycie raczej cienką kreskę niż „ucho” znane z podręczników. Obiektyw 600–800 mm pokaże spłaszczony kształt, ale do szczegółów potrzebny jest teleskop i kamera planetarna nagrywająca film, z którego program (np. AutoStakkert) wybiera najostrzejsze klatki. Bez teleskopu lepiej potraktować Saturna jako jasną „gwiazdę” w szerszym kadrze krajobrazowym.
Pełnia 26 października
Księżyc w pełni najlepiej wygląda tuż po wschodzie, gdy jest nisko i ma ciepły kolor. Użyjcie teleobiektywu 200–600 mm, ustawcie się daleko od charakterystycznego obiektu (wieży, kościoła, zamku) i zaplanujcie kadr w aplikacji typu PhotoPills lub Planit. Ustawienia: ISO 100–400, f/8, czas ok. 1/125–1/250 s – Księżyc jest jasny, a przy długim czasie wychodzi prześwietlony.
Dla kogo?
Dla każdego, kto ma aparat z trybem manualnym albo telefon z trybem Pro i statyw. Do Drogi Mlecznej, szlaków gwiazd i meteorów nie potrzeba drogiego sprzętu – ważniejsze są ciemne niebo i cierpliwość. Saturn to temat dla osób z teleskopem lub bardzo długim obiektywem.
FAQ
Która noc października jest najlepsza na Drogę Mleczną?
Te w okolicach nowiu, czyli ok. 3–13 października, zaraz po zmroku.
Czy Orionidy da się sfotografować telefonem?
Tak, ale trzeba mieć szczęście. Najlepiej użyć trybu time-lapse albo serii długich naświetleń ze statywu i przejrzeć klatki po powrocie.
Jaki obiektyw na meteory?
Szeroki i jasny – 14–24 mm f/2,8 albo 20 mm f/1,8 na pełnej klatce. Im szerszy kadr, tym większa szansa, że meteor się w nim zmieści.
Źródło
National Geographic – zjawiska na niebie w październiku 2026
Digital Camera World – astrofotografia w październiku 2026
Zdjęcie ilustracyjne: Piotr Szczepankiewicz, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.
