Paweł Wawrzyniak z Polski wygrał kategorię specjalną Annie Maunder Open w konkursie ZWO Astronomy Photographer of the Year 2026 za pracę „Reverse Astronomy: Mother”. Główną nagrodę – 10 000 GBP – zdobył Ali Alobaidly z Kuwejtu za zdjęcie Mgławicy Rekin. Wystawa nagrodzonych zdjęć trwa w National Maritime Museum w Londynie od 18 września 2026 roku.
ZWO Astronomy Photographer of the Year to największy na świecie konkurs astrofotograficzny, organizowany przez Royal Observatory Greenwich. Tegoroczna, 18. edycja przyniosła historyczny wynik – po raz pierwszy zwycięzcą całości został fotograf z Kuwejtu. Dla polskich czytelników najważniejsza informacja jest jednak inna: jedną z kategorii wygrał Polak, i to pracą, która z klasycznym zdjęciem nieba ma niewiele wspólnego.
Najważniejsze dane
- Konkurs: ZWO Astronomy Photographer of the Year 18 (edycja 2026)
- Organizator: Royal Observatory Greenwich (Royal Museums Greenwich)
- Zwycięzca całego konkursu: Ali Alobaidly (Kuwejt), „The Quiet Predator” – Mgławica Rekin (LDN 1235) w gwiazdozbiorze Cefeusza
- Polak wśród nagrodzonych: Paweł Wawrzyniak, „Reverse Astronomy: Mother” – zwycięstwo w kategorii Annie Maunder Open
- Młody astrofotograf roku: Nikolaos Strimpoulis (Grecja), „Mineral Moon”
- Nagrody: 10 000 GBP za zwycięstwo w całym konkursie, 1500 GBP za wygraną kategorię, 750 GBP za nagrody specjalne, 500 GBP za drugie miejsce, 250 GBP za wyróżnienie
- Wystawa: National Maritime Museum, Londyn, od 18.09.2026, ok. 100 zdjęć
- Bilet na wystawę: 12 GBP normalny, 9 GBP studencki, 6 GBP dziecięcy
- Album: „Astronomy Photographer of the Year: Collection 15”, 30 GBP
Polak i „odwrócona astronomia”
Kategoria Annie Maunder Open nagradza prace, które traktują niebo i światło w nieszablonowy sposób. Paweł Wawrzyniak nie sfotografował gwiazd ani mgławic. Zbudował własny aparat wielkoformatowy i naświetlał negatyw bezpośrednio Słońcem przez około trzy minuty – tak długo, aż światło zaczęło fizycznie niszczyć materiał. Potem wywołał film, a emulsja przeszła dalsze przemiany chemiczne i biologiczne. Ostateczna praca to panorama złożona z setek fragmentów negatywu sfotografowanych ponownie w powiększeniu mikroskopowym.
To podejście bliższe sztuce eksperymentalnej niż klasycznej astrofotografii – i właśnie dlatego jest ciekawe. Pokazuje, że w konkursie tej rangi jest miejsce nie tylko dla posiadaczy teleskopów i chłodzonych kamer, ale też dla kogoś, kto potraktuje Słońce jako narzędzie, a nie tylko temat.
Zwycięzcy kategorii
- Stars & Nebulae: Ali Alobaidly (Kuwejt), „The Quiet Predator”
- Aurorae: Radoslav Sviretsov (Bułgaria), „The Crown”
- Our Moon: Petr Horálek (Czechy), „Venusian Pearl on the Moon” – zakrycie Wenus przez Księżyc na serii ekspozycji 1/8000 s
- Our Sun: Miguel Claro (Portugalia), „Active Region 4122”
- People and Space: Max Inwood (Nowa Zelandia), „A Message from the Ancients”
- Planets, Comets and Asteroids: Tom Williams (Wielka Brytania), „Saturnian Equinox” – rzadkie przejście Ziemi przez płaszczyznę pierścieni Saturna w 2025 roku
- Skyscapes: Stefano Pellegrini (Włochy), „Botswana Star Trail”
- Galaxies: Zhipeng Yan i Xinran Li (Chiny), „NGC 4753: A Symphony of Dust Lanes in Virgo”
- Sir Patrick Moore Prize (debiut): Haocheng Zhu (Chiny), „M1: Echoes of an Ancient Explosion”
Co to zmienia w praktyce
Z listy zwycięzców da się wyczytać kilka wskazówek dla każdego, kto myśli o zgłoszeniu w przyszłym roku:
- Nie trzeba mieć obserwatorium. Zwycięskie zdjęcie Księżyca powstało dzięki precyzyjnemu zaplanowaniu zjawiska i bardzo krótkim czasom, a „Botswana Star Trail” to klasyczne smugi gwiazd – technika dostępna z każdym aparatem i statywem.
- Liczy się rzadkie zjawisko. Zakrycie Wenus czy przejście przez płaszczyznę pierścieni Saturna zdarzają się raz na kilka lat. Kalendarz zjawisk to najważniejsze narzędzie astrofotografa.
- Jest miejsce na eksperyment. Wygrana Pawła Wawrzyniaka pokazuje, że kategoria Annie Maunder Open to szansa dla fotografów analogowych i artystów.
- Młodzi mają osobną kategorię – dla osób poniżej 16 lat, z tą samą nagrodą co zwycięzcy kategorii głównych.
Dla kogo?
Dla wszystkich, którzy fotografują nocne niebo – od początkujących z telefonem na statywie po astrofotografów z montażem paralaktycznym. Warto przejrzeć galerię zwycięzców, bo to najlepszy przegląd tego, co dziś jest możliwe w tej dziedzinie. Kto będzie w Londynie jesienią, może zobaczyć wystawę na żywo w National Maritime Museum w Greenwich – obok stoi Royal Observatory z południkiem zerowym.
FAQ
Kiedy ogłoszono wyniki?
Wyniki podano przed otwarciem wystawy, które nastąpiło 18 września 2026 roku.
Ile dostaje zwycięzca?
10 000 GBP. Zwycięzcy kategorii otrzymują po 1500 GBP, a laureaci nagród specjalnych, w tym Annie Maunder Open – po 750 GBP.
Czy Polacy mogą startować?
Tak, konkurs jest międzynarodowy. Nabór do kolejnej edycji Royal Observatory Greenwich ogłasza zwykle na początku roku.
Gdzie zobaczyć zdjęcia?
Na wystawie w National Maritime Museum w Londynie oraz w galerii zwycięzców na stronie Royal Museums Greenwich.
Źródło
Royal Museums Greenwich – ZWO Astronomy Photographer of the Year 18 winners
Royal Museums Greenwich – wystawa Astronomy Photographer of the Year
My Modern Met – opis pracy „Reverse Astronomy: Mother”
Zdjęcie ilustracyjne (miniatura): Droga Mleczna, Tomasz Tomsonowskyy, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons. Nie jest to zdjęcie konkursowe.
